Lucht-water of bodem-water: welke warmtepomp past?

De lucht-waterwarmtepomp

Dit is de meest gekozen soort. Een buitenunit met een ventilator haalt warmte uit de buitenlucht. Binnen staat een binnenunit die het water voor uw verwarming en kraan verwarmt.

• Voordelen: lagere aanschafprijs, geen boring nodig, in de meeste woningen te plaatsen.
• Nadelen: de buitenunit maakt geluid en is zichtbaar; bij strenge vorst daalt het rendement.

De bodem-waterwarmtepomp

Deze haalt warmte uit de bodem via een bodemlus of bron die diep de grond in gaat. De bodemtemperatuur is het hele jaar vrij constant. Daardoor werkt de warmtepomp zuiniger, ook in de winter. In de zomer kan een bodemwarmtepomp het huis vaak op een eenvoudige manier wat koelen.

• Voordelen: zuiniger, volgens Milieu Centraal geen geluid buiten, bron niet zichtbaar.
• Nadelen: veel duurder door de boring, u hebt ruimte nodig voor de boring en op sommige plekken gelden regels voor boringen in de bodem.

Vergelijking

De bedragen zijn indicaties, afhankelijk van uw situatie. Meer over kosten en ISDE-subsidie leest u op kosten en subsidie.

Rendement: wat betekent SCOP?

Bij warmtepompen ziet u vaak de afkorting SCOP. Die geeft aan hoeveel warmte de warmtepomp gemiddeld over een stookseizoen levert per eenheid stroom. Een SCOP van 4 betekent bijvoorbeeld dat er voor elke kWh stroom gemiddeld 4 kWh warmte uitkomt. Hoe hoger, hoe zuiniger. Het rendement is het hoogst bij een lage aanvoertemperatuur; daarom is lage-temperatuurverwarming zo belangrijk.

Bodemboring: waar let u op?

Voor een bodem-waterwarmtepomp wordt een gesloten bodemlus de grond in geboord. Dat doet een gespecialiseerd bedrijf. Vooraf wordt gekeken of de bodem op uw plek geschikt is en of er gemeentelijke of provinciale regels gelden, bijvoorbeeld in een waterwingebied. Houd rekening met een paar dagen werk in de tuin en met ruimte voor de boorinstallatie.

Geluid en de buitenunit

De ventilator en compressor van een buitenunit maken geluid, ook 's nachts of als het voorraadvat wordt opgewarmd. Volgens Milieu Centraal (2026) ervaart 72% van de eigenaren nooit overlast. Toch is een goede plaatsing belangrijk, voor uzelf en voor de buren.

Voor woningen geldt sinds 2021 een wettelijke geluidsgrens: een buiten geplaatste warmtepomp mag op de perceelgrens met een buurwoning niet meer dan 40 dB(A) veroorzaken. Deze regel staat sinds 2024 in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Een installateur hoort dit vooraf te berekenen.

Tips voor plaatsing

• Zet de buitenunit niet vlak bij een slaapkamerraam, van uzelf of van de buren.
• Vermijd hoeken en nissen: harde muren rondom weerkaatsen het geluid.
• Plaats de unit op trillingsdempers of een stevige, losstaande voet.
• Houd ruimte vrij rond de unit, zodat de lucht goed kan stromen.
• Vraag naar een stille nachtstand.

Twijfelt u of er een vergunning nodig is, bijvoorbeeld bij een monument of op een voorgevel? Vraag het na bij uw gemeente.

Andere vormen

Er bestaan ook lucht-luchtwarmtepompen (lijken op een airco) en warmtepompboilers die alleen tapwater maken. Die verwarmen meestal niet het hele huis via de cv-leidingen, maar kunnen in sommige situaties een onderdeel van de oplossing zijn. Bespreek dat met een installateur.

Welke kiest u?

Voor de meeste bestaande woningen is een lucht-waterwarmtepomp de praktische keuze. Een bodem-waterwarmtepomp is vooral interessant bij een vrijstaand huis met ruimte, bij nieuwbouw of een grote verbouwing, of als u geen buitenunit wilt. Vraag bij twijfel om een offerte voor beide soorten, met het verwachte stroomverbruik erbij. Dan ziet u wat het verschil in aanschaf en gebruik voor uw huis betekent. Eerst nagaan of uw huis klaar is? Lees geschikt?