Geluid en vergunning: de 40 dB-regel en uw gemeente

De geluidsnorm: 40 dB op de perceelgrens

De regel staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Artikel 4.107, tweede lid, zegt dat een installatie voor warmte- of koudeopwekking die buiten staat, op de perceelgrens met een andere woning ten hoogste 40 dB mag veroorzaken, berekend volgens de regels uit de ministeriële regeling (Bbl, geldend versie 24-09-2026). Voor een buurwoning op hetzelfde perceel, zoals in een appartementengebouw, geldt volgens artikel 4.108, derde lid, dezelfde 40 dB ter plaatse van een raam of deur die open kan.

Plaatst u een warmtepomp bij een bestaande woning, dan is dat juridisch een verbouwing. Artikel 5.14, tweede lid, van het Bbl bepaalt dat dan dezelfde 40 dB geldt. Er is dus geen ruimere norm voor bestaande huizen.

Hoe wordt dat berekend?

De rekenregels staan in de Omgevingsregeling (artikel 5.59 en bijlage XVII, versie 06-10-2026). De belangrijkste punten:

• Het geluid wordt bepaald bij het hoogste toerental dat bij de gekozen instelling hoort, dus niet bij een rustige stand.
• Er is een dagperiode (7.00 tot 19.00 uur) en een avond- en nachtperiode (19.00 tot 7.00 uur). Heeft de warmtepomp een aparte instelling voor de avond en nacht, dan wordt het geluid overdag gecorrigeerd met min 5 dB. In de praktijk mag hij overdag dan iets meer geluid maken, mits hij 's avonds en 's nachts stiller draait.
• Bij een tonaal geluid, zoals een duidelijke bromtoon, gaat er juist een toeslag bij.
• Er wordt gemeten op de perceelgrens, op 1,5 meter hoogte, op de plek waar het geluid het hardst is. Bij een gesloten schutting van minstens 1,8 meter hoog gelden aparte regels.

Milieu Centraal (2026) vat het samen als 45 dB overdag en 40 dB 's avonds en 's nachts. Dat klopt voor een warmtepomp met een aparte nachtstand. Zonder nachtstand geldt de hele dag 40 dB. Het ministerie van BZK heeft een rekentool gemaakt; de gemeente Utrecht verwijst daar ook naar. Een installateur kan vooraf berekenen of de gekozen plek voldoet.

Geluid in de praktijk

Volgens Milieu Centraal (2026) ervaart 72% van de warmtepompbezitters nooit geluidsoverlast. De ventilator kan ook 's nachts draaien, om het huis op temperatuur te houden of het voorraadvat op te warmen. Een goede plek scheelt veel:

• niet vlak bij de slaapkamerramen van de buren, en ook niet onder uw eigen slaapkamerraam;
• niet in een hoek of nis waar het geluid weerkaatst;
• op een stevige ondergrond met trillingsdempers;
• eventueel een geluiddempende omkasting, met genoeg ruimte voor de luchtstroom.

Overleg vooraf met uw buren. Ook als u binnen de norm blijft, voorkomt een gesprek veel gedoe. Het burenrecht in het Burgerlijk Wetboek (artikel 5:37 en verder) beschermt tegen onrechtmatige hinder, los van de bouwregels.

Hebt u een vergunning nodig?

Voor de techniek (de technische bouwactiviteit) is plaatsen meestal vergunningvrij, zolang de draagconstructie niet verandert (IPLO, informatiepunt van de overheid). Voor het ruimtelijke deel geldt:

Gemeenten mogen hun eigen regels stellen in het omgevingsplan. Den Haag noemt bijvoorbeeld een balkon of een unit die meer dan 50 cm uit de gevel steekt als reden voor een mogelijke vergunning. Utrecht vraagt om de unit zo min mogelijk zichtbaar vanaf de straat te plaatsen. Zie onze pagina's over Utrecht en Den Haag.

Zo checkt u het

1. Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl). IPLO raadt particulieren dat als eerste stap aan.
2. Kijk of uw huis een monument is of in een beschermd gezicht ligt.
3. Twijfelt u, bel dan de gemeente.
4. Woont u in een appartement, vraag dan ook toestemming aan de VvE. Zie appartement en VvE.

Ook zonder vergunning moet de warmtepomp voldoen aan het Bbl, dus ook aan de geluidsnorm.

Voor u bestelt: korte checklist

• Vraag de installateur om een geluidsberekening voor de gekozen plek, met de afstand tot de perceelgrens.
• Vraag of de warmtepomp een aparte avond- en nachtstand heeft.
• Kijk in het Omgevingsloket of een vergunning nodig is.
• Bespreek de plek met uw buren.

Bronnen: Besluit bouwwerken leefomgeving, art. 2.29, 2.30, 4.107, 4.108 en 5.14 (versie 24-09-2026), Omgevingsregeling, art. 5.59 en bijlage XVII (versie 06-10-2026), IPLO: vergunningvrije airco en warmtepompen, Milieu Centraal: volledige warmtepomp (2026).

Advies voor uw woning

Geef in uw aanvraag aan waar de buitenunit ongeveer moet komen. Vraag via het formulier vrijblijvend advies, of reken eerst zelf met de rekenhulp. Uw vraag komt eerst bij ons binnen. Wij geven hem door aan één installateur uit uw regio, die uw situatie bekijkt en vooraf zijn prijs noemt.